“In de 16de eeuw werd in Noord-Duitsland een klein vissersdorp gesticht. Daar leek niets bijzonders aan behalve de kleine afstand tot de oude hanzestad Hamburg. De mensen begonnen het dorpje “al te nabij’ te noemen, een naam die volgens de overlevering tot Altona werd omgedoopt. Terwijl Altona snel groeide ontstond grote rivaliteit, waarbij de twee steden elkaar voortdurend probeerden te overtrouwen door hun commerciële vloten uit te breiden, goederen te produceren en strategische rechtszaken aan te spannen. Tegen de tijd dat Altona in 1937 in Hamburg was geïntegreerd, deelden de twee steden een lange, verstrengelde geschiedenis, waarbij het lot van de een vaak dat van de ander veranderde.”
Stedenstrijd is een strategisch tweespelersspel waarin de spelers als een van de buursteden Hamburg of Altona strijden om de winst. Elke speler kan met een directe overwinning winnen door (1) drie schepen meer dan de tegenstander te hebben, (2) drie rechtszaken te winnen, (3) alle vier de verdragskaarten te bezitten of (4) de prestigesteen tot de eigen stadsnaam te brengen. Als geen van deze voorwaarden wordt bereikt, beslist een telling van de sterfiches na het zevende laagseizoen de wedstrijd. Eventueel kan er ook al in een eerder laagseizoen een winnaar zijn, als er aan minimaal 1 van de voorwaarden voor het einde van het spel wordt voldaan: er zijn geen schipkaarten of rechtszaakkaarten meer op het speelbord óf er zijn geen fabrieken of sterfiches meer in de voorraad.
Tijdens het spel verplaatsen spelers om beurten de inktpot langs de inktvelden op het bord. Afhankelijk van hoe ver je de inktpot verplaatst, moet je producten betalen; hoe verder je loopt, hoe hoger de kosten. Op de plaats waar je stopt, kies je of je de actiekaart op dat veld gebruikt, een speciale actie uit je hand speelt, beide doet door een brief te betalen of een nieuwe speciale actiekaart in je hand neemt. Acties leveren producten op, laten je goederen ruilen, brieven verzamelen, fabrieken bouwen, prestige verdienen, schepen kopen, allianties vormen of rechtszaken beïnvloeden. Fabrieken kunnen worden gebruikt om extra productie te genereren, maar moeten soms worden gereactiveerd.
Schepen kunnen worden gekocht met producten en bieden directe voordelen of permanente effecten, zoals extra productie, extra acties of laagseizoen-inkomen. Verdragskaarten geven ook permanente voordelen, maar moeten in het laagseizoen worden onderhouden. Rechtszaken kunnen strategisch worden beïnvloed door kosten te betalen om de marker naar jouw kant te verschuiven.
Wanneer de inktpot de bel passeert, wordt een laagseizoen uitgevoerd. Hierbij beslis je of je verdragskaarten wilt behouden door hun onderhoudskosten te betalen, ontvangt de speler met de meeste schepen prestige, worden inkomens van bepaalde schepen uitgekeerd en ontvangt de speler aan wiens kant de prestigemarker staat extra goederen. Rechtszaak (I) wordt vervolgens afgehandeld: ligt de marker van die zaak op veld 0, dan verdwijnt de rechtszaak in de doos; ligt de marker op veld 1, dan krijgt de speler aan wiens kant de steen ligt 1 sterfiche; ligt de marker op veld 2, 3 of 4, dan wint de speler aan wiens kant de steen ligt de rechtszaak én krijgt de aangegeven bonus. Na het aanvullen van nieuwe speciale actiekaarten en het activeren van fabrieken wordt gecontroleerd of het spel eindigt doordat bepaalde voorraden op zijn (zie hiervoor). Zo niet, dan gaat de beurt van de speler verder.
Stedenstrijd was even inkomen moet ik eerlijk bekennen. Er zijn behoorlijk veel componenten en kaartjes voor zo’n compact en (relatief) klein spel. De regels vond ik ook niet altijd meteen even duidelijk; wij speelden het eerste potje bijvoorbeeld al verkeerd door een speciale actiekaart te pakken en meteen in te zetten (wat het overigens wel bevredigend maakte want je kon snel doorpakken). Eenmaal ontdooit (want het was ook een behoorlijk koud weekendje weg in Hattemerbroek), kwamen we erachter dat er behoorlijk wat strategische keuzes te maken zijn. Je kunt bijvoorbeeld op één paard wedden als het gaat om de directe overwinningen, maar als de tegenspeler dat doorkrijgt, is daar relatief eenvoudig tegen te spelen. Aan de andere kant maakt de mogelijkheid om op vier verschillende manieren direct te winnen, het spel uitdagend en vol met mogelijkheden. Stedenstrijd pak je er niet bij om ‘even een spelletje te spelen’, maar duurt ook weer niet té lang. Door de vele strategische mogelijkheden, kan ik Stedenstrijd wel echt aanbevelen. Je kunt jezelf behoorlijk verliezen in alle stappen die je vooruit kunt denken en als je tegenspeler vervolgens net niet doet wat je verwacht, kan je weer opnieuw beginnen met rekenen. Wat het in mijn ogen uitdagend en interessant maakt.
