Baby Driver, Ocean’s 11, Ocean’s Eleven, Ocean’s Twelve, Ocean’s Thirteen, Ocean’s 8, Logan Lucky, The Town, The Bank Job, The Italian Job, The Italian Job (remake), Den of Thieves, Heat en nog vele anderen films. Genoeg inspiratie voor de perfecte overval, de perfecte poets, de perfecte heist. Als heuse cat burglar gaan spelers aan de slag in Gekraakt! Meerdere locaties, meerdere buit, maar slechts een enkel meesterbrein. Weet jij de beste locaties te kraken en de meeste buit toe te eigenen?
Thema
In Gekraakt!, de Nederlandse versie van Pinched!, kruipen spelers in de rol van inbrekers die het vooral hebben voorzien op de rijkdommen van rijke mensen. Het spel noemt dat natuurlijk liever geen ordinaire diefstal, maar een vorm van creatieve herverdeling van bezit. Dat klinkt meteen een stuk chiquer, al blijft het resultaat hetzelfde: iemand raakt zijn kostbaarheden kwijt en jij hoopt er rijker van te worden. Een doort Robin Hood, maar dan met een egocentrisch eigenbelang.
Het thema werkt vooral goed omdat het direct aansluit op wat je in het spel aan het doen bent. Iedere ronde draait om het plannen van een kraak, het kiezen van een doelwit en het hopen dat je medespelers niet doorhebben waar jij toeslaat. De locaties op het speelbord zijn niet alleen decorstukken, maar bepalen ook welke buit er te halen valt en soms ook welke speciale regels in die ronde gelden. Daardoor voelt iedere locatie net even anders aan. Ook de rijkdommen die op elke locatie te behalen zijn. Soms lonkt een enorme buit, soms is een bepaalde locatie aantrekkelijk vanwege een slimme bonus, en soms is het vooral een valstrik met sierlijke gevel. Probeer je tegenstanders er uit te bluffen om die ene kraak te slaan als een echte cat burglar.
Gameplay
Elke ronde is één speler het brein achter de kraak. Die speler kiest in het geheim op welke locatie toegeslagen zal worden die nacht. De andere spelers proberen vervolgens te voorspellen waar het brein zal toeslaan en kiezen zelf ook een locatie. Als niemand hetzelfde locatie kiest als het brein, mag het brein alle kostbaarheden van die locatie opeisen. Dat is de droom: alleen naar binnen, zakken vullen en wegwezen voordat iemand de popo kan bellen. De andere spelers blijven niet met lege handen achter, maar de poedelprijs is vaak slechts beperkt.
Kiest een andere speler wel dezelfde locatie, dan zal die speler meeprofiteren van de succesvolle kraak. Het brein is dan nog steeds niet met lege handen achtergebleven, maar moet de buit delen.
De buit bestaat uit verschillende soorten kostbaarheden. Die leveren niet allemaal op dezelfde manier punten of geld op, omdat verzamelingen waardevoller worden naarmate je meer van dezelfde soort bezit. Gekraakt is namelijk naast bluf ook set collection. Daardoor draait Gekraakt! niet alleen om het winnen van één ronde, maar ook om het opbouwen van lucratieve setjes. Een locatie met een redelijke buit kan daardoor interessanter zijn dan een locatie met ogenschijnlijk meer waarde, zeker als de juiste kostbaarheid precies in jouw verzameling past.
Na de roof slaan spelers hun kostbaarheden op en kunnen ze deze verkopen. Dat verkopen zorgt voor een extra laag timing en planning. Je wilt niet te vroeg verkopen als je nog meer van dezelfde soort kunt verzamelen, maar wachten kan ook riskant zijn. Ondertussen zien je medespelers natuurlijk ook waar jij mee bezig bent.
De verschillende locatie geven het spel bovendien variatie. Omdat veel locaties eigen regels of effecten kunnen hebben, voelt het kiezen van een doelwit niet als een simpele gok. Je kijkt naar de beschikbare buit, naar je eigen verzameling, naar wat andere spelers nodig hebben en naar de vraag welke keuze te doorzichtig is. Het spel combineert daardoor bluf, deductie en tactiek op een toegankelijke manier. De regels zijn overzichtelijk, maar de keuzes aan tafel leveren genoeg gespreksstof, verdenkingen en theatrale pokerfaces op.
Wat Gekraakt! vooral leuk maakt, is dat alle spelers betrokken blijven bij dezelfde centrale vraag: waar gaat de kraak plaatsvinden? Er is weinig downtime, omdat je ook buiten je eigen beurt voortdurend bezig bent met lezen, raden en misleiden. Een opgetrokken wenkbrauw kan ineens verdacht zijn, een te nonchalante keuze nog verdachter en iemand die zegt “ik kies gewoon willekeurig” verdient natuurlijk onmiddellijk een huiszoeking.
Conclusie
In eerste instantie Gekraakt! vooral een interactief blufspel voor spelers die plezier halen uit psychologisch spel en het lezen van hun medespelers. Het is geen droog optimalisatiespel waarin iedereen stilletjes zijn eigen puzzel oplost. Integendeel: dit is een spel waarin je elkaar aankijkt, verdenkt, volgt, misleidt en achteraf natuurlijk glashard beweert dat dit allemaal precies volgens plan was. Zelfs als je plan vooral bestond uit paniek met een vluchtauto.
Het meesterbrein kiest een locatie en probeert de andere spelers om te tuin te leiden en niet op dezelfde locatie toe te slaan. Precies daar ontstaat de spanning van Gekraakt! Kies je als brein voor de meest waardevolle locatie, omdat die simpelweg het aantrekkelijkst is, of kies je juist een minder voor de hand liggende plek in de hoop dat niemand je volgt? En als tegenspeler vraag je jezelf voortdurend af: waar zou ik heen gaan als ik het brein was? Vervolgens realiseer je je dat het brein dat waarschijnlijk ook weet. En daarna dat het brein weet dat jij weet dat het brein dat weet. Kortom: welkom in de wereld van diefstal van de psychologische overanalyse. Inception, bluf en gewoonweg dom geluk. Oh ik was Inception helemaal vergeten in mijn introductie! Dat is natuurlijk ook een klassieke heist movie, maar ook een grote mindf*ck. Net als dit spel vol met diepere lagen en twists, maar worden deze twists gecreëerd door je eigen brein en het handelen van andere spelers en niet door een tolletje dat wel of niet op een tafel blijft draaien.
