Werk in Flatiron mee aan een van de meest iconische gebouwen in the Big Apple (oftewel New York Citaaaaay!). In dit ijzersterke spel voor twee spelers nemen spelers de rol aan van aannemers die tegelijkertijd meewerken aan de Fuller Building. De bouw is allesbehalve coöperatief, dus draag zeker je steentje bij, maar probeer ook je tegenstander vast te bouwen.
Achtergrond
In het spel Flatiron bouwen twee spelers aan het gelijknamige gebouw: het Flatiron gebouw. Het gebouw is oorspronkelijk bekend als het Fuller Building (de officiële naam), maar vanwege de kenmerkende driehoekige vorm die doet denken aan een ouderwets strijkijzer kreeg het gebouw diens even iconische bijnaam. Het Fuller gebouw is een historische wolkenkrabber van 22 verdiepingen in Manhattan, New York. Sinds de bouw in 1902 is het uitgegroeid tot een van de meest herkenbare iconen in de skyline van New York City, gelegen op het kruispunt van Fifth Avenue met Broadway, East 22nd Street en East 23rd Street. Deze straten spelen ook een duidelijke rol in het spel, maar daarover later meer.
In Flatiron word je naar de Big Apple getransporteerd om deel te nemen aan de bouw van dit iconische gebouw. Iedere speler neemt de rol aan van een van de bedrijven die aan het gebouw bouwden, waaronder de Fuller Construction Company, tevens naamgever van het gebouw en een van de eerste bedrijven die in het gebouw gevestigd waren.
Spelverloop
De spelers ontwikkelen hun gekozen bedrijven door nieuwe kaarten aan hun persoonlijke speelbord toe te voegen, waardoor de spelers telkens meer en betere acties kunnen uitvoeren in elk van de omliggende straten. Spelers verdienen punten door aan de constructie te werken, maar ook door een onberispelijk publiek imago te behouden in de omliggende straten en door zich te houden aan de verordeningen van de gemeenteraad van New York City (in het Nederlandse spel wordt helaas de vertaling “wetten” gebruikt; als jurist waren decreten of verordeningen wellicht een correctere vertaling geweest, maar ach).
Aan het begin van het spel kiest elke speler een bedrijf, wordt de bouw gestart van de Flatiron, worden er kaarten in de vier aangrenzende straten geplaatst en worden er decreten onder het gemeentehuis gelegd.
Iedere ronde kiest de actieve speler of diegene zich naar een van de vier straten verplaatst of naar het gemeentehuis. Spelers mogen niet op de locatie blijven staan waar ze de vorige beurt ook stonden en mogen ook niet op dezelfde locatie staan als hun tegenstander. Als spelers naar een locatie gaan kunnen ze of 2 dollar op zak steken, de bijbehorende acties uitvoeren of een kaart kopen.
Kaarten voegen spelers toe aan hun persoonlijke spelersbordje op de bijbehorende locaties. Ieder spelersbordje is net iets anders, maar alle spelersbordjes bevatten vier locaties die overeenkomen met de straten op het centrale speelbord. Spelers mogen per straat maximaal drie kaarten toevoegen die ze onder of boven het spelersbordje schuiven, waardoor een van de twee acties zichtbaar is. Als spelers een actie van de straat activeren voeren ze in chronologische volgorde de zichtbare acties uit. Spelers kunnen met hun acties geld verdienen, pilaren kopen, pilaren bouwen of een verdieping bouwen. De kaarten bevatten ook de positieve of negatieve invloed op een straat, die aan het einde van het spel een impact heeft op de puntenverdeling. Sommige acties zijn beter, maar hebben thematisch gezien meer impact op een bepaalde straat en leveren daarom een negatievere reputatie op.
Spelers kunnen van elke kleur pilaar eentje op voorraad hebben. Ze kunnen pilaren met sommige acties verkopen voor geld, maar deze ook bouwen op de huidige verdieping van het gebouw. In beginsel kan elke kleur pilaar maar een enkele keer op de huidige verdieping gebouwd worden. Als er drie pilaren zijn gebouwd, kan een speler een nieuwe verdieping bouwen. Door het bouwen van pilaren en verdiepingen krijgen spelers punten. Ze dragen samen bij aan de bouw, maar het kan dus zijn dat je onbedoeld jouw steentje bijdraagt aan het plan van de andere speler. Probeer niet als een klakkeloze beunhaas te bouwen, maar doe ook af en toe aannames over de bouwvoorschriften van de andere speler.
In het gemeentehuis kunnen spelers decreten kopen, die voegen ze ook toe aan hun tableau, maar in plaats van acties leveren deze kaarten punten op aan het einde van het spel als spelers voldoen aan de voorwaarden. Spelers kunnen ook kiezen om de actie uit te voeren die op de huidige krantentegel staat aangegeven. Spelers verdienen tijdens het spel ook krantentegels die ze eenmalig inzetten om vervolgens met deze tegel ook de huidige krantentegel in het gemeentehuis te vervangen.
Zodra het dak op de Flatiron ligt, kan het dak er weer af voor de finale puntentelling.
Oordeel
Ik noemde in de intro Flatiron een ijzersterk spel. In het spel bouwen spelers op slimme en intuïtieve wijze aan hun systeem om zo efficiënt mogelijk acties en keuzes te combineren en zo de juiste combo’s te maken. Spelers proberen op deze wijze slim elkaar te beconcurreren om elkaar te blokkeren op straten en door te bouwen aan de toren. Door de juiste combinatie aan kaarten te verzamelen probeer je geld te verdienen en te bouwen zonder dat je vastloopt. Door alle verschillende verdiepingstegels (die telkens ook weer unieke spelregels hebben), de verschillende spelersborden, de verschillende soorten kaarten, unieke keuzes en decreten is het spel elegant, complex en uiterst gevarieerd.
